Co to jest wentylacja grawitacyjna i jak działa?

Czym jest wentylacja grawitacyjna? Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że jest to naturalna forma wentylacji, wykorzystywana w większości nieruchomości – uwzględniając zarówno stare, jak i nowe budownictwo.
Przygotowaliśmy więc merytoryczny materiał, w którym odpowiadamy na często pojawiające się pytania. Przedstawiamy w nim najstarsze rozwiązanie wentylacyjne i pokazujemy, jak z pomocą drobnych zmian można maksymalizować jego wydajność. Skorzystaj już teraz z wiedzy i doświadczenia specjalistów Netvent.
Spis treści:
- Co to jest wentylacja grawitacyjna? Definicja i podstawy
- Zasada działania – Jak działa wentylacja grawitacyjna w praktyce?
- Zalety i ograniczenia wentylacji grawitacyjnej – co warto wiedzieć
Co to jest wentylacja grawitacyjna? Definicja i podstawy
Wentylacja grawitacyjna określana jest również jako wentylacja naturalna. Jest to system wymiany powietrza w budynku oparty na różnicy temperatur i różnicy ciśnień, bez udziału mechanicznych urządzeń napędowych. Oznacza to, że ciepłe powietrze wewnątrz pomieszczeń unosi się i zostaje odprowadzone przez kanały wentylacyjne lub kominy, natomiast chłodniejsze powietrze z zewnątrz napływa przez nieszczelności, nawiewniki lub specjalne otwory wentylacyjne.
Kratka wentylacyjna 154x150 mm z siatką i regulowaną żaluzją | Kratka wentylacyjna 140x140 z siatką i kołnierzem okrągłym Ø 100 mm | |
![]() | ![]() | ![]() |
| Sprawdź cenę! | Sprawdź cenę! | Sprawdź cenę! |
System wentylacji grawitacyjnej charakteryzuje się relatywnie prostą konstrukcją. Składa się z:
- pionowych kanałów wywiewnych lub kominowych,
- górnych kratek wywiewnych w pomieszczeniach takich jak kuchnia i łazienka,
- nawiewników lub planowanych nieszczelności, które zapewniają dopływ świeżego powietrza.
Ten model wentylacji jest powszechnie wykorzystywany w starszych budynkach mieszkalnych. Niemniej jednak jest on wycofywany ze względu na wymagania względem energooszczędności nieruchomości i wypierany przez wentylację mechaniczną.
W ofercie Netvent udostępniamy kanały wentylacyjne, nawiewniki oraz rozwiązania mechaniczne z odzyskiem ciepła pozwalają inwestorowi przygotować obiekt zarówno na obecną, jak i przyszłą sytuację. Znajdziesz w ofercie naszego sklepu wszystko, czego potrzebujesz do stworzenia lub modernizacji układu wentylacji.

Zasada działania – Jak działa wentylacja grawitacyjna w praktyce?
Mechanizm działania wentylacji grawitacyjnej bazuje zasadniczo na dwóch fizycznych zjawiskach:
- różnicy temperatur pomiędzy wnętrzem i otoczeniem,
- wynikającej z niej różnicy ciśnień, generującej tzw. ciąg powietrza.
Gdy powietrze wewnątrz budynku jest cieplejsze niż na zewnątrz, jego gęstość staje się mniejsza i zaczyna się ono unosić do kanałów wentylacyjnych wyciągowych. Jednocześnie chłodniejsze powietrze napływa z zewnątrz, zastępując je.
Żeby system wentylacji grawitacyjnej działał poprawnie, konieczne jest spełnienie konkretnych warunków:
- Kanały wentylacyjne powinny być prowadzone pionowo, mieć odpowiednią wysokość i przekrój (przykładowo – zgodnie z normą przekrój nie mniejszy niż 0,016 m²) oraz być zakończone ponad dachem.
- Nawiew powietrza powinien być zapewniony przez okna wyposażone w nawiewniki lub przez zaplanowane nieszczelności.
Biorąc jednak pod uwagę, że nowo wybudowane obiekty lub modernizowane nieruchomości są izolowane ze względu na wymagania energetyczne, często niezbędne są specjalne nawiewniki okienne lub podcięcia pod drzwiami. Warto więc zastanowić się nad dodatkową modernizacją wentylacji grawitacyjnej, wyposażając ją dodatkowo w wentylatory.
Kratka wentylacyjna 154x150 mm z siatką i regulowaną żaluzją | Kratka wentylacyjna 140x140 z siatką i kołnierzem okrągłym Ø 100 mm | |
![]() | ![]() | ![]() |
| Sprawdź cenę! | Sprawdź cenę! | Sprawdź cenę! |
Niestety, skuteczność działania wentylacji grawitacyjnej zależy od warunków atmosferycznych – temperatura zewnętrzna, wiatr, szczelność budynku i wysokość kanałów mają wpływ na intensywność przepływu. Przy minimalnej różnicy temperatur lub w bezwietrzne dni wentylacja grawitacyjna może działać bardzo słabo, lub w ogóle. Jest ona więc eliminowana z nowoczesnych obiektów, które przystosowywane są do współczesnych norm. Niemniej jednak wciąż wielu inwestorów decyduje się na jej zastosowanie w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych.
Zalety i ograniczenia wentylacji grawitacyjnej – co warto wiedzieć
Do zalet systemu wentylacji grawitacyjnej zalicza się prostota konstrukcji, niskie koszty wykonania oraz eksploatacji, czy możliwość pracy bez dopływu energii elektrycznej. Sam system jest stosunkowo bezawaryjny i cichy – zakładając jego właściwą budowę.

Wentylacja grawitacyjna ma jednak istotne ograniczenia. Jej wydajność może być bardzo zmienna i uzależniona od warunków zewnętrznych – gdy różnica temperatur między wnętrzem a zewnątrz jest niewielka, ciąg może być zbyt słaby.
Pamiętaj przy planowaniu inwestycji! W budynkach o wysokiej izolacji i szczelności tradycyjny system wentylacji grawitacyjnej może nie zapewniać wymaganej jakości powietrza, a także może przyczynić się do powstania strat ciepła – bez odzysku ciepła nawiewane chłodne powietrze musi być dodatkowo podgrzewane.
Warto zwrócić też uwagę na to, że ciąg powietrza nie jest regulowany, a sam system nie zapewnia filtracji powietrza, którego jakość jest niezwykle ważna dla domowników, gości, klientów lub pracowników. Zastanów się zatem, czy podejmując decyzje inwestycyjne, warto zdać się na nowoczesne rozwiązania, które gwarantują dużo większą efektywność. Nie czekaj i zobacz, jak wiele alternatyw jest do Twojej dyspozycji w ofercie sklepu Netvent.


